Mev. Olga Rademan

1964 - 1999

 

Mej. René de Vos (Human)

(Hulp orrelis)

 

Mev. Bessie Haasbroek

(Hulp orrelis)

 

Dr. Bert Top

(Aflos:  Orrel)

 

 

Mev. Irma Geldenhuys

(Aflos:  Orrel/Klavier)

 

Mev. Marelize Boshoff

(Aflos:  Orrel/Klavier)

 

Mev. Carin Louw

2000 - 2015

 

Mev. Isabel Kruger

2016 - Huidige orrelis

 

 

So is Kroonstad-Oos se orrel saamgestel

N G Kerk Kroonstad Oos (Cooper, Gill and Tomkins)
 

Advisor: Olga Rademan


Pedaal:

Akoestiese Bas 32’, Prinsipaal 16’, Subbas 16’, Oktaaf 8’, Gedek 8’, Koraalbas 4’,

Gedek fluit 4’, Mikstuur IV, Ophicleide 16’, Trompet 8’, Klaroen 4’ Sw na Ped,

Gr na Ped, Pos na Ped

Swel: (in swelkas)

Stopped Diapason 8’, Eggo Gamba 8’, Eggo Gamba Celeste 8’, Prinsipaal 4’,

Blokfluit 4’, Nasard 2 2/3’, Vyftiende 2’, Skerp IV, Fagot 16’, Horing 8’, Klaroen 4’,

Hobo 8’, Tremulant

Groot:

Bourdon 16’, Prinsipaal 8’, Roerfluit 8’, Oktaaf 4’, Gedek 4’, Kwint 2 2/3’,

Vyftiende 2’, Mikstuur IV, Trompet 8’, Pos na Gr, Sw na Gr

Positief: (in swelkas)

Quintaton 16’, Naghoring 8’, Quintaton 8’, Gemshoring 8’, Opefluit 4’,

Gemnshoring 4’, Twaalfde 2 2/3’, Piccolo 2’, Terts 1 3/5’, Siffluit 1’, Simbel III,

Trompet 8’, Klaroen 4’, Tremulant, Sw na Pos

 

 

 

Mev. Olga Rademan is deur die eerste kerkraad van die gemeente gevra om as orrelis vir die gemeente op te tree. 

 

Haar besondere musikale vermoëns is reeds tydens die verwelkoming van ds. Johan en mev. Dala Pietersen op

 

5 Desember 1964 ervaar, toe die nuutgestigte kerkkoor die pastorie-paar toegesing het, met:

 

“Hoe lieflik is die voete van hulle wat die boodskap ons bring...”

 

Gedurende haar dienstydperk van 35 jaar as orrelis van Kroonstad-Oosgemeente, was dit nie net die orrelspel in

 

die kerk  by eredienste, troues en so meer wat altyd met presisie en entoesiasme vertolk is nie. Sy  het ook met die

 

ondersteuning van prof Michel Schneider, orrelis van die Keulen-katedraal, ‘n groot rol gespeel met opstelling van die disposisie van die

 

driemanuaal-orrel .  Die orrel is steeds bekend as een vandie bestes in die land.

 

Mev. Olga Rademan het ook die musiekomgewing van Kroonstad se  gemeenskap  verryk deur die aanbieding van uitvoerings soos

 

Messias van Handel, Dawid die Herderseun en talle optredes deur die kerk- en mannekoor.  Sy het dikwels die leiding geneem met die

 

aanbieding van simposiums,  werkwinkels en gemeente-byeenkomste waartydens daar besin is oor die wese en betekenis,  asook die

 

stand van musiek in en om die eredienste.

 

Sy is gedurende haar diensjare bygestaan deur René de Vos en later Bessie Haasbroek.  By tye het gemeentelede soos Bert Top,

 

Irma Geldenhuys en Marelize Boshoff  ook die orrelspel tydens eredienste en ander musiekprogramme waargeneem.

 

Na haar uittrede  het die gemeente vir ‘n paar maande om die beurt van bogenoemde orreliste gebruik gemaak.  Dit was egter nie ’n baie

 

praktiese reëling nie en Carin Louw word aangestel as orrelis van die Kroonstad-Oosgemeente vanaf 1 April 2000.

 

 

EERSTE KOOR

Op ‘n vraag oor haar ervaring van veertien jaar as orrelis van die gemeente, sê Carin die volgende:

 

“Dit is en was vir my ‘n voorreg om saam met di. Chris de Wet, Wikus Venter en Darius Botha deelte wees

 

van die eredienste in ons gemeente.

 

My rol as orrelis was aanvanklik net om die begeleiding van die gemeentesang op ons pragtige kerkorrel waar te neem.

 

Mettertyd het hierdie rol ontwikkel tot leier van die gemeentesang voor en tydens die erediens. Ek maak hoofsaaklik

 

gebruik van die klavier en kerkorrel en poog om met my aanvoeling  vir die kerklied die tema van ons predikers verder

 

aan te vul met Woord en Lied. Dit is vir my ‘n voorreg om elke Sondag met begeleiding van voorsang die prediking

 

vooraf te gaan omsaam met gemeentelede die Here te loof en prys deur middel van ons stemme.

 

Deur die jare het talle gemeentelede deelgeneem en gebou aan ons gemeentesang. Gedurende my eerste jare as orrelis, het talle jong

 

musikante van ons gemeente meegedoen en luister verleen aan die erediens.  Dit was ‘n groot verlies toe dr. Bert Top na Bloemfontein

 

verhuis het en ons nie meer periodiek na sy passievolle orrelspel kon luister nie. Ek onthou hoe Bert by geleentheid ’n 24-uur

 

orrel-marathon gehou het en deur die nag orrel gespeel het. Beslis ‘n unieke geleentheid!

 

Die gemeentesang het ook ‘n behoefte aan ‘n voorsanggroep ontwikkel en gemeente-lede het onbaatsugtig ywerig meegdoen aan hierdie

 

aktiwiteit.  Ons gemeente se voorsangers dra by tot die aanleer van nuwe liedere, maar bring ook ‘n nuwe dimensie van lofprysing na vore. 

 

Sonder hierdie ondersteuning,  sou ons eredienste beslis armer gewees het aan sang en musiek.

 

Verskeie kore het ook aan Kerssang-, Pinkster- en eredienste deelgeneem.  Al Kroonstad se skoolkore het in ons kerk opgetree, sowel as

 

verskeie ander musiekgroepe en het ook so God se lof en eer verkondig. Talle jong belowende swart sangers  het al tydens ons eredienste

 

opgetree en spesiale luister aan die erediens  verleen. Ons gemeente het ook ‘n Mans- en Dames-sanggroep gehad wat opgetree het tydens

 

die jaarlikse Kerssangdiens gedurende ds. Chris de Wet se tydperk as leraar van die gemeente.

 

Oor baie jare heen was mev. Olga Rademan se musikale insette hoog op prys gestel. Ek eer haar vir haar bydrae tot ons kerk se

 

musiek-geskiedenis as orrelis, koorleier en toegewyde musiekonderwyseres. Sonder haar opofferings, bydraes en liefde vir kerkmusiek,

 

sou  die musieklewe van Kroonstad  ‘n groot leemte gehad het.

 

Na 14 jaar as orrelis van hierdie gemeente kan ek, Carin Louw,   maar net sê:  Deo Gloria!”

 

'n Besoeker aan

Kroonstad-Oos gemeente

vertel op 'Facebook':

 

"During my tour earlier

this year I came across

magnificent 2 wonderful

organs in the Free State".

 

Kroonstad-Oos is een

van dié orrels

 

      

These are the founding partners of Cooper, Gill & Tomkins.

 

From the left: H. Gill, W.C. Cooper, A.F. Tomkins. Taken in 1913.

      

Cooper, Gill & Tompkins (now "The Organ Builders") celebrated

 

100 years of pipe organ building in Southern Africa in 2002.

 

This is the oldest organ building firm in Southern Africa still in

 

existence and they have played a valuable role in the cultural and

 

religious life of this country for a hundred years.

 

      Although having spent time in South Africa installing

 

the  Binns organ in Cape Town's Metropolitan Methodist in 1898,

 

it was in 1902 that the company's founder, William Charles 

 

Cooper, emigrated from England to start an organ building

 

business in South Africa. He was joined shortly afterwards by Harold Gill who had been his collegue at Binns Organ 

 

Builders (later taken over by Rushworth & Dreaper). In 1905 the third member, Alfred Fellows Tomkins, from 

 

Norman & Beard, England, arrived to install the magnificent Norman and Beard organ in Cape Town City Hall.

 

After working on an informal basis for some years, the company Cooper, Gill & Tompkins was formally established

 

in 1912. Between them they were responsible for the installation of organs in the City Halls of not only Cape Town,

 

but also Johannesburg (1916) and Pretoria (1935). At the  time of installation (1916) the organ in the Johannesburg

 

City Hall was the largest organ in the southern hemisphere with 6 532 pipes costing 13 153 16s 7d.

 

      Other notable instruments installed by the company include those in Christ the King Roman Catholic Cathedral,

 

Johannesburg (1960); St. George's Anglican Cathedral, Cape Town (1909); the Cathedral of St Michael and St George,

 

Grahamstown (1934); St John's Cathedral Bulawayo (1914); Central Methodist Hall (1929); Strand Street Lutheran,

 

Cape Town; Bethlehem-West NG Church and the Anglican Cathedral of St Mary, Johannesburg (1929) amongst

 

many others. The organ at St Mary's Cathedral has seven wind reservoirs which use a variety of wind pressures

 

ranging from 2inch to 17 inches. The longest pipe in this organ is the 32 foot Open Wood which is made of solid

 

wood 2 inches thick and weighs ton. In 1929 it had to be delivered by ox wagon. Today the estimated value of this

 

instument is R 15 million.   Organs installed in schools include Bishops, Cape Town (1933); Rondebosch Boys

 

School (1995); St John's College, Houghton (1964); Peterhouse School, Zimbabwe (1966); St Stithians,

 

Johannesburg (1997); St Cyprian's Girls, Cape Town (1938); St Andrew's School, Senderwood (1984); and the

 

three manual Norman and Beard organ recently installed for the Drakensburg Boys Choir (1998) amongst 

 

others. The Company recently installed the historic Alhambra Wurlitzer Theatre Organ in the Nico Malan/

 

Artscape Theatre (1998).  They have also erected, tuned and maintained hundreds of smaller organs for all church

 

denominations even in the furthest corners of this country as well as Zimbabwe.

 

      Over the past 100 years, the company has taken in service organ builders from well known overseas firms such

 

as Harrison & Harrison, Walker, Rushworth & Dreaper, Bins, Hill, Norman & Beard, as well as apprenticed local

 

organ builders. Today The Organ Builders has representives in Cape Town, Johannesburg and Port Elizabeth.

 

The Cape Town partner, James Riadore, also celebrates 50 years as an organ builder this year, having started his

 

training in 1952 at Hill, Norman & Beard

 

In 1897 Mr William Charles Cooper (1875 – 1953), an employee of the English organ building firm, J.J. Binns, travelled to South Africa

 

with a new organ for the Worcester Dutch Reformed Church. After installing the organ at Worcester, Cooper decided to remain in South

 

Africa to see if he could obtain more orders for new organs, as there was an obvious demand throughout the Cape of Good Hope.

 

He succeeded by obtaining four orders initially: Cape Town Metropolitan Methodist  Church (as CMM was known at the time),

 

Wynberg Methodist Church, Rosebank Methodist Church as well as the Kimberley Baptist Church.

 

When these four organs were completed in England, Cooper together with another J.J. Binns employee, Harold Gill (died 1964),

 

returned to South Africa to install the organ at the Cape Town Metropolitan Methodist Church on Greenmarket Square.

 

This was completed in July 1902 and gave sterling service to the Church for almost 60 years.

 

Once Cooper and Gill had finished installing these four organs, they decided to establish their own business, initially known as

 

Cooper and Gill. Alfred Fellows Tomkins joined the partnership in January 1912 and the company grew into one of the largest

 

organ building firms in the country.